۱. با دیگران رفتاری مشفقانه داشته باشید
«مهربان باش، چرا که در زندگی هر انسانی که ملاقات میکنی نبرد سختی در جریان است.» مهم است که این جمله را باور کنید. این جملهی منسوب به افلاطون تصدیق میکند هر کس در زندگی خود با چالشها و مشکلاتی مواجه است. گاهی وقتی درگیر مشکلات خودمانیم یا از دیگران عصبانی شدهایم خیلی راحت این موضوع را فراموش میکنیم. پیش از اینکه رفتاری بکنید که دیگری را به نحو منفی تحت تأثیر قرار بدهد یک سؤال ساده از خودتان بپرسید: «آیا این رفتار از سر مهربانی است؟» اگر پاسختان مثبت نیست یعنی دارد به شما یادآوری میکند که رفتار و رویکردتان را بلافاصله تغییر دهید.
حتی زمانی که بدترین روزهای خودتان را سپری میکنید به یاد بیاورید که دیگران نیز بلاتکلیفی، رنج، سختی، ناراحتی، ناامیدی و فقدان را تجربه میکنند. چنین کاری به هیچ عنوان احساسات شما را کماهمیت جلوه نمیدهد. بلکه موجب میشود بفهمید رفتار مردم اغلب از سر آسیب و دردی است که متحمل شدهاند و نه نشئت گرفته از تمامیت وجودیشان. و این مهربانی است که کلید گذر از عواطف منفی و برقراری ارتباط با حقیقتِ درونی آدمهاست.
اگر آدم کمالگرا و رقابتطلبی باشید یا با احساس اضطرار زندگی کنید اغلب این مهربانی با خودتان است که قربانی بلندپروازیها و سرعت بالا میشود و البته قربانی ترس شما از اینکه تنبل یا خودخواه به نظر برسید. به یاد داشته باشید وقتی کارها آنطور که میخواهید پیش نمیرود کمی آرامتر حرکت کنید و خودتان را ببخشید.
از اشتباهاتتان درس بگیرید نه اینکه دائما خودتان را سرزنش و با دیگران مقایسه کنید. از مسیر شفقت نسبت به خود میتوانید با نوری که شفقت در دلتان روشن میکند به مرور نیازهای مردم را هم تشخیص دهید.
بزرگترین موهبت مهربانی برای دیگران این است که وقتی با آنهاییم در لحظه حضور داشته 1. یعنی بادقت به حرفهایشان گوش بدهیم و توجه خالصانهای به آنها داشته باشیم. در برنامهریزیهای روزانهتان تجدید نظر کنید و از اینکه آدمی به نظر برسید که همیشه در حال دویدن است دست بردارید. حضور داشتن به معنای در دسترس بودن است و این تنها زمانی امکان دارد که در حال عجله و انجام فشردهی کارها نباشید.
کمتر از روشهای ماشینی و مجازیِ ارتباط با دیگران استفاده کنیددر زمانهی پرسرعت ما، که عجله و مشغولیت داشتن ارزش شناخته میشود، و قطع کردن صحبت دیگران چون خیلی سرتان شلوغ است یا باید خیلی سریع جایی باشید کاری معمول است، گوش دادن سختتر از چیزی است که به نظر میآید. با این حال تکرار عبارت «سرم شلوغ است.» بهانهی خوبی برای ترک مهربانی نیست. وقتی با کسی حرف میزنید، تمرین کنید که با همهی وجودتان به او گوش بسپارید و تا زمانی که بیان تفکرات و داستانش به اتمام برسد واقعا به او توجه کنید.
گوش دادن بادقت، برقراری تماس چشمی، اجتناب از هرچه ممکن است در این میانه حواستان را پرت کند و اختصاص زمانی از روزتان به یک نفر، بزرگترین مهربانیای است که میتوانید انجام دهید. پیش از اینکه با جوابهای از قبل آماده حرفی بزنید یا صحبت کسی را قطع کنید برای دریافت کامل آنچه گفتهاند زمان صرف کنید. به دیگری نشان دهید که شرایط منحصربهفردی را که در آن قرار دارد درک میکنید و آنجا هستید که حرفهایش را بشنوید.
شنوندهی ماهر بودن به معنای این نیست که باید در حل مشکل هم عالی باشید. گاهی بهترین کاری که میتوانید انجام دهید فقط داشتن گوشی برای شنیدن است با علم به اینکه نمیدانید او باید چه کاری انجام دهد.شادمانی، لذت و قدرشناسیای که در ذات مهربانی وجود دارد به شما امکان میدهد خوبیهای دیگران و دنیا را ببینید. شما را قادر میسازد از میان چالشها، ناامیدیها و بیرحمیهایی که میبینید یا تجربه میکنید بگذرید و به طور مداوم باورتان را به انسانیت بازسازی کنید. حفظ نگرش مثبت باعث میشود کارهای مهربانانه با لذت و شعف حقیقی انجام شوند تا اینکه صرفا کاری از سر انجام وظیفه باشند. همچنین شوخطبعی موجب میشود خودتان را بیش از حد جدی نگیرید و با لحظات متضاد و متناقض زندگی با ایمانی مثبت روبهرو شوید.
نگرش مثبت داشتن همیشه کار راحتی نیست به خصوص اگر روز نکبتباری را از سر گذرانده باشید. اما هر فرد با تمرین کافی، تمرکز بر نکات مثبت به جای نکات منفی، فکر کردن به اتفاقات مثبت آینده و زندگیای که شادی آن افزونتر از غمهایش باشد، میتواند مثبتاندیشی خود را تقویت کند. جالب اینکه دیدن وجهِ روشن زندگی حتی یک ریال هم خرج ندارد.
خوشبین بودن و حفظ مثبتاندیشی نه تنها ذهنیت شما را برای مهربانی آمادهتر میکند بلکه برای اطرافیان شما نیز لذتبخش است. اگر بیشتر زمانتان را به شکایت کردن بگذرانید آوردن شادمانی به جمع اطرافیانتان کار سختتری میشود.
آدمهای مهربان گرایش به رفتارهای دوستانه دارند. دوستانه رفتار کردن به معنی این نیست که آنها اجتماعیترین آدمهای جمع هستند، بلکه سعی میکنند آدمهای جدید را بشناسند و به آنها احساس راحتی بدهند. اگر آدم جدیدی در محل تحصیل یا کارتان میبینید میتوانید سر صحبت را باز کنید، برایش از رویههای موجود آنجا بگویید و حتی به دورهمیهای اجتماعی دعوتش کنید. حتی اگر آدم چندان اجتماعیای نیستید تنها یک لبخند و برقراری ارتباطی کوتاه بسیار کمک میکند که دوستانهتر به نظر برسید. این مهربانی شما پنهان نخواهد ماند.
آدمهایی که دوستانه رفتار میکنند مهربانند زیرا از دیگران انتظار بهترینها را دارند. آنها با آدمهای جدید و دوستانشان به طریقی مشابه صحبت میکنند، به شیوهای دوستداشتنی و اطمینانبخش که موجب میشود دیگران احساس راحتی کنند.
گرچه مؤدب بودن به خودی خود نشانهای از مهربان بودن نیست، ادب خالصانه احترام شما را نسبت به دیگران نشان میدهد. ادب راهی مهربانانه برای جلب کردن توجه سایرین و رساندن پیام است. راههای ساده برای مؤدبانه رفتار کردن عبارت است از:
خواستهها و پاسخهایتان را دوباره جملهبندی کنید. برای مثال به جای: «میتونم این کار رو بکنم؟» بگویید: «امکانش هست که این کار رو انجام بدم؟» یا به جای: «این درست نیست.» بگویید: «تعجب کردم.» و به جای: «منظوم این نبود.» بگویید: «بذار یه جور دیگه برات توضیح بدم.»برای آدمهای واقعا مهربان تشکر کردن کار سادهای است. آنها هیچ کاری را وظیفهی دیگران نمیدانند و همیشه از آنها تشکر میکنند. آنها میدانند که چطور باید بگویند «متشکرم» و واقعا این منظور را دارند. آنها از نوشتن و تلفن برای رساندن پیام تشکرشان استفاده میکنند. آدمهای قدردان علاوه بر این وقتی کسی روزشان را میسازد از او تشکر میکنند به جای اینکه تنها وقتی لب به تشکر باز کنند که کار به خصوصی برایشان انجام شده باشد. اگر عادت تشکر کردن از اطرافیان را در خود پرورش دهیم میبینیم که مهربانتر شدهایم.
اگر به همهی چیزهای خوبی که دیگران برایتان انجام میدهند توجه کنید آن وقت برای انجام کارهای خوب برای آنها آمادهتر میشوید. با آگاه شدن از اینکه چطور مهربانی دیگران احساسات شما را تحت تأثیر قرار داده بیشتر برای گسترش عشق در دنیا تمایل پیدا میکنید.
دوست داشتن حیوانات و مراقبت از آنها یک تمرین عملی برای مهربانی است. هیچ چیز شما را برای مراقبت کردن از جانوران گونههای دیگر مجبور نمیکند به خصوص در دورهای که ابزارهای سلطهی انسان بر جانوران این چنین قدرتمندند. اما هنوز توجه و احترام به یک جاندار به خاطر ارزش وجودیای که دارد نشانهای از مهربانیِ عمیق است. همچنین احترام به طبیعتی که از بقای ما حمایت کرده و ما را پرورش میدهد علاوه بر این که عملی از سر مهربانی است توجیهپذیر نیز هست. با این نگرش به طبیعت اطمینان پیدا میکنیم مؤلفههایی که برای تأمین زندگی سالم به آنها نیاز داریم را نابود نمیکنیم.
از حیوانات نگهداری کنید. چه پذیرفتن حیوان خانگی چه مراقبت از دیگر حیوانات در طبیعت مهربانیای است که با ورود موجودی دیگر به زندگیتان برای شما شادمانی به ارمغان میآورد.
آدمهای مهربان از شریک شدن با بقیهی آدمها لذت میبرند. میتوانید ژاکت محبوبتان، نیمی از خوراک خوشمزهای که دارید یا حتی توصیهای شغلی به فردی جوانتر را با مردم شریک شوید. نکتهی مهم این است که چیزی را به اشتراک میگذارید که واقعا برایتان مهم است نه صرفا چیزی که واقعا به آن احتیاجی نداشتهاید. قرض دادن ژاکت مورد علاقهتان به یک دوست معنای بیشتری دارد تا یک لباس کهنهی ردکردنی که هیچگاه قصد پوشیدنش را نداشتهاید. شریک شدن با دیگران از شما آدمی بخشندهتر و درنتیجه مهربانتر میسازد.
به دنبال آدمهایی که از آنچه شما دارید نفع میبرند بگردید. ممکن است این آدمها چیزی از شما طلب نکنند اما شما میتوانید پیش از اینکه خواستهشان را به زبان بیاورند نیازشان را برآورده کنید.لبخند زدن یک عمل مهربانانهی ساده است. عادت لبخند زدن به غریبهها یا دوستان وآشنایان را تمرین کنید. گرچه نیازی نیست با لبخند دائمی و تصنعی روی صورت این طرف و آن طرف بروید، وقتی به دیگران لبخند بزنید آنها در جواب به شما لبخند خواهند زد و حتی شده کمی لذت به زندگیشان میآورد. فایدهی دیگر این است که لبخند میتواند با فریب مغز باعث شود احساس شادی بیشتری از قبل پیدا کنید. با لبخند شما همه سود میبرند. و در این فرایند ظرفیت مهرورزی شما رشد میکند.
لبخند زدن باعث میشود دیگران در حضورتان احساس راحتی کنند. همچنین شما را شخصیتی نشان میدهد که میشود به او نزدیک شد و این خود راه دیگری برای مهربان بودن است. داشتن برخوردی خوشایند با دیگران و حتی امتحان لبخند زدن به آدمهایی که نمیشناسید راه دیگری برای مهربان بودن است.
آدمهای واقعا مهربان خالصانه به دیگران علاقه دارند. مهربانی این آدمها برای به دست آوردن چیزی یا فراهم کردن موقعیت برای خودشان نیست. مهربانی آنها به دلیل اهمیت واقعیای است که برای دیگران، شادی و سلامت آنها قائلند. برای مهربانتر بودن سعی کنید به دیگران بیشتر اهمیت بدهید و با مواظبت کردن، سؤال پرسیدن و توجه کردن به آنها این اهمیت دادن را در عمل نشانشان دهید. میتوانید از این راهکارها برای علاقهمند شدن به دیگران استفاده کنید:
حالشان را بپرسید و اینکه واقعا چه حالی دارند برایتان مهم باشد.برای زنگ زدن به یک دوستِ خوب همیشه به دلیل نیاز ندارید. هدفگذاری کنید که هر هفته تنها برای احوالپرسی و خبر گرفتن به یک دوست یا حتی دوستان بیشتری زنگ بزنید. برای برنامهی مشترک ریختن یا پرسیدن چیزی خاص تماس نگیرید. تنها به این دلیل که دلتان برایش تنگ شده یا به یادش افتادهاید این کار را بکنید. برقراری تماس با دوستانتان بدون اینکه کار خاصی با آنها داشته باشید به آنها احساس مهم بودن و به شما احساس خوب میدهد. این کار مهربانی و باملاحظه بودن شما را میرساند.
اگر سرتان شلوغ است میتوانید با تبریک تولد به آنها آغاز کنید. تنبلی نکنید و پیامی نوشتاری یا حتی یک پست در فیسبوکشان بگذارید، اما اگر میخواهید به او زنگ بزنید این کار را از صمیم قلبتان انجام دهید.راه دیگر مهربان بودن اهدای برخی از داراییهایتان به خیریههاست. به جای دور انداختن وسایل قدیمی یا فروش آنها به قیمت پایین، وسایلی که احتیاج ندارید را با یک نیت خوب اهدا کنید. اگر لباس، کتاب یا وسایل دیگری در خانه دارید که وضعیت خوبی دارند، عادت اهدای آنها به خیریه به جای انباشتن یا دورانداختن راهی عالی برای انتشار مهربانی به دیگران است.
اگر لباس یا کتابی دارید و فردی که میشناسید به آنها احتیاج دارد برای بخشیدن آنها به او خجالت نکشید. این هم راهی برای مهربانی است.
«با غریبهها مهربانی کنید، بیتوقع و بدون هیچ پاداشی، با علم بر اینکه یک روز کسی ممکن است مهربانی مشابهی در حق شما انجام بدهد.» این جمله از پرنسس دایانا به ما میگوید که تمرین مهربانیهای بیبرنامه در قبال دیگرانی که نمیشناسیم روش خوبی است که شادمانی زیادی به دنبال خود میآورد. مهربانیهای اتفاقی تلاشی آگاهانه برای گسترش هر چه بیشتر مهربانی و شادمانی به زندگی دیگران است. در اینجا برخی از روشهای ممکن را مرور میکنیم.
علاوه بر خانهی خودتان برفهای مسیر جلوی خانهی یک همسایه را پارو کنید.تغییر نحوهی زندگی و نوع نگاه به زندگی ممکن است شما را بترساند. اما به یاد بسپارید نویسندهی انگلیسی آلدس هاکسلی (Aldous Huxley) برای متحول کردن زندگی گفته است: «مردم اغلب از من میپرسد مؤثرترین تکنیک برای متحول کردن زندگیشان چیست. کمی خجالت میکشم که بعد از سالهای سال تحقیق و آزمایش بگویم بهترین جواب این است که کمی مهربانتر باشید.» نتیجهی تحقیقات طولانیمدت هاکسلی را جدی بگیرید و اجازه دهید مهربانی زندگی شما را متحول کند. بگذارید مهربانی بر همهی احساسات و اعمالِ از سر خشونت، نفرت، تحقیر، عصبانیت، ترس و حقیرانگاشتنِ خود پیروز شود و نیرویی را که به واسطهی ناامیدی از بین رفته بود را دوباره زنده کند.
از طریق مهربانی با تصدیق این موضوع که توجه و مراقبت از دیگران، محیط زیست و خودتان روش صحیح زندگی کردن است موضع خود را نشان میدهید. مهربانی دربارهی تأثیر آنی نیست بلکه انتخابی از سبک زندگی است، آهنگی موزون و زمزمهای است که با تک تک آنچه میگویید و انجام میدهید در هم آمیخته است.
از گذر مهربانی است که نگرانی دربارهی دارایی بیشتر دیگران، لیاقت بیشتر یا کمتر یا برتری و کهتری آنها به نسبت شما رنگ میبازد. در عوض مهربانی برای هر کس، از جمله خود شما، ارزش قائل است.
در میانهی مهربان بودن متوجه میشوید که همهی ما یک واحدیم. زمانی که شما دیگری را آزرده کنید، خودتان را نیز آزردهاید. و آنچه برای حمایت از دیگران انجام میدهید از شما نیز حمایت میکند.
منبع: wikihow
برچسب:
نویسنده: مهران فراهانی